Antalya Arkeoloji Müzesi’nin yıkım kararına karşı 51 sivil toplum örgütü “Müze Çalışma Grubu” çatısı altında birleşerek mücadelelerini kitaplaştırdı. “Antalya Müzesi Yıkım Kararına İtiraz Süreci ve Tarihe Düşülen Notlar” adlı eser, müzenin kültürel ve mimari önemini, verilen mücadeleyi ve halkın duygularını bir araya getiriyor.
318 günlük mücadelenin kitabı
Kitap, 12 Ekim 2023’te yayımlanan ilk basın açıklamasından başlayarak, 24 Ağustos 2024’te duyurulan yıkım kararına kadar geçen 318 günü kapsıyor. Bu süreçte yapılan açıklamalar, hazırlanan raporlar, basında çıkan haberler, protestolar ve halkın kaleme aldığı defter notları tek tek belgelenmiş durumda.
Müze Çalışma Grubu, bu mücadelenin yalnızca güncel bir tartışma olarak kalmaması ve geleceğe aktarılması için kitap fikrini ortaya koydu. Amaç, hem bilimsel raporlarla hem de halkın duygusal tanıklıklarıyla süreci kayıt altına almak ve kalıcı bir hafıza çalışması yaratmaktı. Böylece kitap, yalnızca bir direniş belgesi değil; aynı zamanda Antalya’nın toplumsal belleğinin de bir yansıması oldu.
“Müze sadece bir bina değil, hafıza mekânı”
Kitabın editörlüğünü Prof. Dr. Gül Işın, Prof. Dr. T. Elvan Altan, Prof. Dr. Hilmi Uysal, Prof. Dr. Nihat Dipova ve Prof. Dr. Memduh Sami Taner üstlendi. Aralarında akademisyenler, hukukçular ve mimarların bulunduğu çok sayıda isim katkı sundu.
Çalışmada yalnızca raporlar değil, aynı zamanda Antalyalıların müzeye dair anıları ve duyguları da yer alıyor. Müze önünde açılan deftere yazılan notlardan bazıları dikkat çekiyor:
-
“Çocukluğumun geçtiği bu bahçeyi yıkmayın, anılarımı elimden almayın.”
-
“Müze, babamın elimi tutup beni tarihle tanıştırdığı yerdi. Torunlarım da aynı duyguyu yaşasın istiyorum.”
-
“Burası Antalya’nın belleği, belleğimizi yok etmeyin.”
Kitapta, protestolarda çekilen fotoğraflar da yer alıyor. Ellerinde “Müze halkındır, yıkılamaz!” yazılı pankartlarla müze önünde toplanan yüzlerce kişi, ortak bir kültürel hafızayı savunmanın simgesi haline geliyor.
“Türk mimarlığının belgeseli”
1964 yılında ulusal mimari yarışmayla inşa edilen Antalya Arkeoloji Müzesi, mimarlar Doğan Tekeli, Sami Sisa ve Metin Hepgüler imzasını taşıyor. Modern Türk mimarlığının öncü örneklerinden biri sayılan yapı, 1988’de Avrupa Konseyi tarafından “Yılın Müzesi Özel Ödülü” ile taçlandırılmıştı.
Müze Çalışma Grubu, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın “deprem riski” ve “depolama yetersizliği” gerekçeleriyle aldığı yıkım kararına karşı çıkıyor. Kitapta yer alan raporlarda, bu gerekçelerin bilimsel temelden yoksun olduğu, binanın modern mühendislik yöntemleriyle güçlendirilebileceği vurgulanıyor.
“Müze halkındır, yıkılamaz!”
STK’ların ortak talepleri ise net:
-
Yıkım kararı durdurulsun,
-
Müze tescillenip korunarak restore edilsin,
-
Alan genişletilerek müze işlevini sürdürsün.
Kitapta yer alan duygusal notlar ve protesto fotoğrafları, bu mücadelenin yalnızca bir bina için değil, Antalya’nın toplumsal hafızası için verildiğini gösteriyor.